Tijdschrift voor Geschiedenis - 2003 nummer 3
116e jaargang
ARTIKELEN
Jan Dumolyn en Katrien Moermans
Distinctie en memorie. Symbolische investeringen in de eeuwigheid door laatmiddeleeuwse hoge ambtenren in het Graafschap Vlaanderen. Een algemeen antropologisch vraagstuk.
Elk mens moet sterven en elke maatschappij gedenkt zijn doden. Begrafenisrituelen en -monumenten weerspiegelen sociale verschillen en identiteiten. Vaak zitten er doordachte strategieën achter van rijke en zelfbewuste stervelingen die zich sociaal willen profileren voor de eeuwigheid. Vooral personen en families die de sociale ladder beklommen, deden aan dat soort ‘symbolische investeringen’.

Petty Bange
Ganzen komen niet de hemel. Het discours van Laatmiddleeuwse moralistische teksten in de Nederlanden.
In de late Middeleeuwen werden er in de Nederlanden veel moralistisch/didactische traktaten en leerdichten geschreven in het Middelnederlands. Het betreft hier originele teksten, maar ook vertalingen of bewerkingen van vaak veel ouder materiaal. In dit artikel wordt het onderzoek naar dit discours gepresenteerd, dat nog nooit als geheel is onderzocht.
Hierbij gaat het vooral om vragen als: hoe probeerden de auteurs hun publiek te beïnvloeden? Hoe verwoordden zij hun lessen en vermaningen?

Ismee Tames
Anti-Duits sentiment of strategie voor de toekomst: Nederlandse intellectuelen aan het begin van de Eerste Wereldoorlog.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was er in Nederland een heftige discussie over wie pro- en anti-Duits waren. Door de Tweede Wereldoorlog is het denken over Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog nooit onderzocht: pro-Duitsers waren fout, anti-Duitsers goed en daarmee wist men genoeg. In dit artikel wordt nagegaan waar het debat tijdens de Eerste Wereldoorlog werkelijk over ging.

Maarten Kuitenbrouwer
Wereldmuziek: Een historische analyse.
Over de wortels van het fenomeen wereldmuziek bestaan verschillende misverstanden. In aanvulling op zijn eerdere literatuurverkenning, biedt Maarten Kuitenbrouwer daarom nu een historische analyse van dit verschijnsel met aandacht voor de receptie en beleving. Naast muziek, geschreven bronnenmateriaal en secundaire literatuur is daarbij gebruik gemaakt van interviews met muziekrecensenten, muziekverkopers en deejays in Nederland.

BOEKBESPREKINGEN

P.H.A.M. Abels e.a. (ed.), Duizend jaar Gouda. Een stadsgeschiedenis (A.L. van Bruaene)
P. Karsten, Between law and custom: “high” and “low” legal cultures in the lands of the British diaspora - the United States, Canada, Australia, and New Zealand, 1600-1900 (E. van de Bilt)
R.C. van Caenegem, European Law in the Past and the Future, Unity and Diversity over Two Millennia (E.M.H. Hirsch Ballin)
J. Charité, A.J.C.M. Gabriëls (ed.), Biografisch woordenboek van Nederland V (J. Talsma)
S. Conrad, Chr. Conrad, Die Nation schreiben. Geschichtswissenschaft im internationalen Vergleich (G. Verbeeck)
A.M. Greaves, Miletos. A history (M.J. Versluys)
N. Janowitz, Magic in the Roman World. Pagans, Jews and Christians (O. Hekster)
M. Lovano, The Age of Cinna: Crucible of Late Republican Rome (F.J. Vervaet)
A.A. Barrett, Livia. First Lady of Imperial Rome (E. Hemelrijk)
A. Derville, Les villes de Flandre et d’Artois (900-1500) (M. Boone)
M. Bailey, The English Manor c.1200 - c.1500. Selected sources translated and annotated (T. Soens)
P. Ehm, Burgund und das Reich. Spätmittelalterliche Aussenpolitik am Beispiel der Regierung Karls des Kühnen (1465-1477) (A. Janse)
J.J. Cobben, Duivelse bezetenheid beschreven door dokter Johannes Wier 1515-1588 (M. Gijswijt-Hofstra)
H. Beinart, The Expulsion of the Jews from Spain (M. Weis)
W. Thomas, Los protestantes y la Inquisición en España en tiempos de Reforma y Contrarreforma (R. Fagel)
J.E.A. Dawson, The Politics of Religion in the Age of Mary, Queen of Scots. The Earl of Argyll and the Struggle for Britain and Ireland (J. van Eijnatten)
F. Edelmayer, Söldner und Pensionäre. Das Netzwerk Philipps II. im Heiligen Römischen Reich (J.W. Koopmans)
D.A. Orr, Treason and the state. Law, politics and ideology in the English Civil War (D. Onnekink)
B. Dietz, Utopien als mögliche Welten. Voyages Imaginaires der Französischen Frühaufklärung 1650 -1720 (K. Meerhoff)
D.M. Turner, Fashioning adultery. Gender, sex and civility in Engeland, 1660-1740 (A. Schmidt)
I. Leemans, Het woord is aan de onderkant. Radicale ideeën in Nederlandse pornografische romans 1670 – 1700 (M. Verboom)
J.Chr. Laursen (ed.), Histories of Heresy in Early Modern Europe. For, Against, and Beyond Persecution and Toleration (J. van Eijnatten)
W. Christiaens, M. Evers, Patriotse illusies in Amsterdam en Harderwijk, weerspiegeld in de brieven van Steven Jan en Jacob van Geuns, zonen van de Harderwijkse hoogleraar Matthias van Geuns, 1784-1788 (H. Reitsma)
O. Moorman van Kappen, E.C. Coppens (ed.), De Staatsregeling voor het Bataafsche Volk van 1798. Opstellen opgedragen aan de nagedachtenis van Dr. Mr. L. de Gou (P. Nève)
G. Benzoni (ed.), La metamorfosi di Venezia. Da capitale di stato a città del mondo (E.O.G. Haitsma Mulier)
D. Gregory, Napoleon’s Italy (A.J.C.M. Gabriëls)
H. Ruitenbeek, Kijkcijfers. De Amsterdamse Schouwburg 1814-1841 (F. Diepenbrock)
T. de Graaf, J. Jonker, J.J. Mobron (ed.), European Banking Overseas, 19th – 20th Century (W.G. Wolters)
B. Hering, Soekarno. Founding Father of Indonesia, 1901-1945 (L.J. Giebels)
D. Filtzer, Soviet workers and late Stalinism. Labour and the restoration of the Stalinist system after World War II (H.W. Hoen)
P. Hennessy, The secret state. Whitehall and the Cold War (J. Pekelder)
H. Zimmermann, Money and security. Troops, Monetary Policy, and West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971 (C.W.A.M. Paridon)
H. Peeters, Gerrit de stotteraar. Biografie van een boef (S. Ruller)
A. LeBor, Milosevic. A Biography (B. de Graaff)
K. Horstman, Public Bodies Private Lives. The Historical Construction of Life Insurance, Health Risks, and Citizenship in the Netherlands 1880-1920 (T. Kappelhof)

AANKONDIGING

D. Laven, Venice and Venetia under the Habsburgs 1815-1835 (J. van Osta)
Terug