Tijdschrift voor Geschiedenis - 2003 nummer 1
116e jaargang
ARTIKELEN
Jessica Dijkman - De dorpsschrijver in Romeins Egypte
Van de vele papyri die bewaard zijn gebleven uit Romeins Egypte, is een aanzienlijk aantal geschreven door of namens een dorpsschrijver, de komogrammateus. Vanwege de aard van zijn werk staat deze functionaris evenwel vaak op de achtergrond. In dit artikel staat de vraag centraal wat de rol en positie van de komogrammateus was in het Romeinse Egypte, zowel ten opzichte van zijn mededorpelingen op het platteland als ten opzichte van de Romeinse machthebbers. Trad hij wellicht op als verbindende schakel tussen dorpelingen en overheid?

Maarten Kuitenbrouwer - Wereldmuziek: een literatuurverkenning
Wereldmuziek is vanaf midden jaren tachtig de gangbare aanduiding voor niet-westerse muziek met westerse elementen, zoals de reggae van Bob Marley, en voor westerse muziek met niet-westerse elementen, zoals het bekende Graceland-album van Paul Simon. Aan de hand van een literatuurverkenning geeft dit artikel een historisch en historiografisch overzicht van het nieuwe fenomeen wereldmuziek. Daarmee wordt aandacht besteed aan de culturele dimensies van de globalisering.

THEORETISCHE GESCHIEDENIS EN HISTORIOGRAFIE

Rudi Künzel - Middeleeuwse dromen. Een proeve van historische en psychoanalytische kritiek
(Middeleeuwse dromen ter discussie. Historische kritiek en psychoanalyse I)

Jeroen Deploige - Bertulf of Galbert?
Kanttekeningen bij Rudi Künzels middeleeuwse droomduiding
(Middeleeuwse dromen ter discussie. Historische kritiek en psychoanalyse II)
Dromen zijn heel bijzondere bronnen voor het historisch onderzoek. Men kan er de preoccupaties, obsessies en verlangens van individuen, groepen en culturen mee leren kennen.
Over de wijze waarop dromen die in middeleeuwse bronnen zijn vastgelegd, benaderd kunnen worden, is echter heel wat discussie mogelijk. Is een bevruchting van de historische kritiek met de psychoanalyse daarbij het overwegen waard?

Henk Teunis - Een beschaving die voorbijging
In 1970 publiceerde de Amerikaanse historicus F.L.Cheyette een innovatief artikel, dat het beginpunt vormt van de ‘dispute and settlement studies’. In een nieuwe publicatie schetst Cheyette de geschiedenis van de twaaldeeeuwse Ermengard, viscountess van Narbonne en van de geschiedenis van Occitanië. Welke lessen kunnen hieruit worden getrokken voor de geschiedenis van andere delen van West-Europa

BOEKBESPREKINGEN

F. Hartog, J.Revel, (eds.), Les Usages politiques du passé; Marc Ferro, Les Tabous de l’histoirec (A. de Baets)
E. Francois en H. Schulze (red.), Deutsche Erinnerungsorte (K. Thijs)
K. Ribbens, Een eigentijds verleden. Alledaagse historische cultuur in Nederland, 1945-2000 (J.C. den Hollander)
M. Holroyd, Works on paper. The craft of biography and autobiography (A.J.C.M. Gabriëls)
Chr. Meier, Von Athen bis Auschwitz . Betrachtungen zur Lage der Geschichte (H. Jansen)
Ph. Bobbitt, The Shield of Achilles: War, Peace and the Course of History (P.M.E. Volten)
A.I. Davidson, The emergence of sexuality: Historical Epistemology and the Formation of Concepts (S. Leydesdorff)
P. Boomgaard, Tigers and People in the Malay World, 1600-1950 (A. Trouwborst)
C. Runnels, P.M. Murray, Greece before history. An archaeological companion and guide (B. de Jongh)
W. Geerlings (ed.), Theologen der christlichen Antike. Eine Einführung (J. den Boeft)
A. Esmyol, Geliebte oder Ehefrau? Konkubinen in frühen Mittelalter (A.H. Bredero)
W. Hartmann, Ludwig der Deutsche (S. Vanderputten)
M. Vale, The Princely Court. Medieval Courts and Culture in North-West Europe 1270-1380 (J. Duindam)
L. Bruni, History of the Florentine People, vol. I: Books I-IV (Z. von Martels)
M.C. Erler, Women, Reading and Piety in Late Medieval England (P. Bange)
J. Dambruyne, Mensen en centen. Het 16de-eeuwse Gent in demografisch en economisch perspectief (J.P. Peeters)
J. Bahlcke, V. Dudeck (eds.), Welt - Macht - Geist. Das Haus Habsburg und die Oberlausitz 1526-1635 (J.W. Koopmans)
G.C.J.J. van den Bergh, Die holländische elegante Schule. Ein Beitrag zur Geschichte von Humanismus und Rechtswissenschaft in den Niederlanden 1500-1800 (T. Veen)
G. Parker, Empire, War and Faith in Early Modern Europe (P.C. Emmer)
M. Bulut, Ottoman-Dutch economic relations in the early modern period 1571-1699 (I. van der Vlis)
A. Bellany, The Politics of Court Scandal in Early Modern England. News Culture and the Overbury Affair, 1603-1660 (J. Duindam)
D. Parrott, Richelieu’s army. War, government and society in France, 1624-1642 (O. van Nimwegen)
M. Stoyle, West Britons. Cornish identities and the early modern British state (J. Leerssen)
Chr. Durston, Cromwell’s Major-Generals: Godly Government during the English Revolution (D. Onnekink)
G.E. Aylmer, The Crown’s Servants. Government and Civil Service Under Charles II, 1660-1685 (J. Duindam)
I. van Kessel (ed.), Merchants, Missionaries & Migrants. 300 years of Dutch-Ghanaian Relations. (J. van Goor)
Chr. Schulte, Die jüdische Aufklärung. Philosophie, Religion, Geschichte (R.G. Fuks-Mansfeld)
T. Williamson, The Transformation of Rural England. Farming and the Landscape 1700-1870 (J. Bieleman)
J. Spaans (red.), Een golf van beroering. De omstreden opwekking in Nederland in het midden van de achttiende eeuw (L. Groenendijk)
J.J. Ellis, Founding Brothers. The revolutionary generation (E. van de Bilt)
R.S. Alexander, Napoleon. Serie ‘Reputations’ (A.J.C.M. Gabriëls)
H. van Koningsbrugge en E. Waegemans (red.), Van de vierpotige leeuw en de tweekoppige adelaar. Studies over Nederlands-Russische relaties (Z.R. Dittrich)
D.M. Reid, Whose Pharaohs? Archeology, Museums, and Egyptian national Identity from Napoleon to World War I (R. Meijer)
H. te Velde, Stijlen van leiderschap. Persoon en politiek: van Thorbecke tot Den Uyl (J. Drentje)
M. Bloembergen, De koloniale vertoning. Nederland en Indië op de wereldtentoonstellingen (1880-1931) (J. de Jong)
M. van der Burg, ‘Geen tweede boer’. Gender, landbouwmodernisering en onderwijs aan plattelandsvrouwen in Nederland,1863-1968 (H.W. van Essen)
Matthew Stibbe, German Anglophobia and the Great War, 1914-1918 (R. Roowaan)
J. Eijt, S. Hautvast, Een missie in de marge. Dochters van Onze Lieve Vrouwe van het Heilig Hart in Nederland en Indonesië 1911– 2000 (H. de la Croix)
A.J.P. Maas, Atomisme en individualisme. De Amsterdamse natuurkunde tussen 1877 en 1940 (F.J. Dijksterhuis)
E. Menzler-Trott, Gentzens Problem. Mathematische Logik im nationalsozialistischen Deutschland (L. Steenvoorden)
Gerald D. Feldman, Allianz and the German insurance business, 1933-1945 (B. Wubs)
J. Fest, Der Untergang. Hitler und das Ende des Dritten Reiches. Eine historische Skizze (P.F.M. Fontaine)
P. Herde, Grossostasiatische Wohlstandssphäre. Die japanische Besatzungspolitik auf den Philippinen und in Indonesien im Zweiten Weltkrieg und ihre (J. de Jong)
A. Weiner, Making Sense of War. The Second World War and the Fate of the Bolshevik Revolution (H.W. Hoen)
A. Molenaar, Bakens verzetten (L.J. Giebels)
H.M.L. Geurts, Herman Derk Louwes (1893-1960). Burgemeester van de Nederlandse Landbouw (J.E. van Kamp)

AANKONDIGINGEN

V. Reinhardt, Die Renaissance in Italien (J. van Herwaarden)
D. Helmers, ‘Gescheurde bedden’. Oplossingen voor gestrande huwelijken, Amsterdam 1753-1810 (C. Wilders)
Terug