mensenkennis

Mensenkennis is het inzicht in eigen gedrag en dat van anderen dat gebaseerd is op toevallige en persoonlijke omstandigheden. Mensenkennis is daardoor vaag, inconsistent, normatief en onkritisch.

Horoscopen zijn goede voorbeelden van vage kennis. Vergelijk bijvoorbeeld eens een tweetal horoscopen voor dezelfde geboortedatum. Op horoscoop.startpagina kan je er heel wat raadplegen.Niet alleen horoscopen gebruiken vage termen. Ook in gereputeerde tijdschriften lees je soms wartaal. SciGen is een computerprogramma dat 'wetenschappelijke' papers generert op basis van willekeurige, moeilijke maar vooral vage zinnen. Sommige van deze papers werden aanvaard op zogenaamd wetenschappelijke congressen.

Ook parapsychologie wordt vaak geplaagd door vaagheid in de onderzoeksresultaten. Met de volgende online experimenten kan je nagaan of je paranormaal begaafd bent. Het eerste experiment test je precognitie, dit is het vermogen om kennis te hebben van een gebeurtenis die zich in de toekomst afspeelt. Je vermogen om 'helder te zien' kan je testen met het tweede online experiment. Opgepast: de interpretatie van dergelijke parapsychologische experimenten moet met de nodige kritische zin gebeuren, zoals het beroemde geval 'Clever Hans' of het intelligente paard van Mr Van Osten aantoont.

De onderzoeksresulaten van Alfred Kinsey 'Sexual Behavior in the Human Male' en 'Sexual Behavior in the Human Female' werden in het toenmalige Amerika op protest onthaald omdat ze tegen de gangbare normen ingingen. Kinsey en zijn collega's interviewden 5300 blanke mannen en 5940 blanke vrouwen omtrent hun seksueel gedrag (1948/1953). Een samenvatting van het onderzoek kan je lezen op de officiële Kinsey website. Vele mensen interpreteren deze onderzoeksresultaten echter normatief.

Een beroemde studie over het effect van stereotypen op ons gedrag is het Stanford Prison experiment dat plaatsvond op de universiteit van Stanford in 1971. Je kunt er videofragmenten en een uitgebreide uitleg van het experiment vinden. Het oorspronkelijke tijdschriftartikel kan je downloaden op de website van de auteur.

Je kan het oorspronkelijke artikel van Rosenthal & Jacobson (1966) online lezen. Self-fulfilling prophecy is ook gekend als het Pygmalion-effect. Het imposante gedicht Metamorfosen van Ovidius bevat de mythe van Pygmalion. Je kan het volledige gedicht, samen met wat achtergrond informatie over Ovidius, nalezen in Nederlandse vertaling op de website van Koxkollum. De satire Pygmalion van George Bernard Shaw, over het bloemenmeisje Eliza Doolittle dat een sneltreincursus beschaving ondergaat, werd met de musicalbewerking My Fair Lady een wereldwijd succes.