Pabo | HPLO | Primair onderwijs > Pedagogiek

Inleiding in de pedagogiek






Auteur(s)    Annemarie Becker
Jaar    2012
Druk    1
Aantal pagina's    228
ISBN    9789023248286
Afbeelding    in hoge resolutie
   Informatie over digitaal lezen
Onze prijs: €29,95
Leverbaar: direct
Bestel
Voor docenten: Docentenservice  
Beschrijving
Inhoudsopgave
Recensies

Een deel van dit boek gratis bekijken of voor een klein bedrag voor een half jaar of jaar digitaal aanschaffen? Dit kan via Yindo.

'Inleiding in de pedagogiek' biedt een eerste kennismaking met de basisprincipes van de pedagogiek. De verschillende begrippen worden kort en kernachtig, en in begrijpelijke taal uitgelegd.

In het eerste deel van het boek komt de praktijk van het opvoeden aan bod, rijkelijk geÔllustreerd met casusmateriaal. Hierdoor krijg je als student meteen een beeld bij de aangeboden stof. De voorbeeldsituaties komen uit allerlei culturen in de Nederlandse samenleving.

Het tweede deel gaat dieper in op de theorie en beschrijft de ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek en de relatie tussen pedagogiek en andere sociale wetenschappen. De hoofdstukken in dit deel behandelen theorieŽn en inzichten afkomstig uit de psychologie en de sociologie die de pedagogiek hebben beÔnvloed. Steeds wordt het verband tussen de theorie en de praktijk uit het eerste deel aangegeven.

De verwerkingsopdrachten aan het eind van ieder hoofdstuk bieden je als student de gelegenheid te controleren of je de stof goed hebt begrepen. Ook vormen ze een aanzet tot het onderzoeken van je eigen opvattingen over opvoeding.

Op www.inleidingindepedagogiek.vangorcum.nl staan extra vragen, opdrachten en teksten voor discussie voor de student en de docent.

'Inleiding in de pedagogiek' is geschreven voor eerstejaars hbo-studenten van de studierichtingen social work en pedagogiek, maar is ook interessant voor andere studenten of professionals die met het vak pedagogiek in aanraking komen.

Drs. Annemarie Becker is al vele jaren werkzaam in het onderwijs als docent pedagogiek, orthopedagogiek en methodiek. Tegenwoordig doceert zij aan de Hogeschool Inholland in Rotterdam.



Inleiding in de pedagogiek

Voorwoord 9
Leeswijzer 11

Deel 1 De opvoedkundige benadering 12

Hoofdstuk 1 Het begrip opvoeding 14
1.1 Inleiding 16
1.2 Beschrijving van het begrip pedagogiek 16
1.3 De vier basisdimensies van opvoeden 17
1.3.1 Ondersteuning bieden 18
1.3.2 Instructie geven 21
1.3.3 Controle uitoefenen 23
1.3.4 Grenzen stellen 26
1.4 Pedagogische opvoedingsdoelen 28
1.5 Opvoeden als circulair proces 30
1.6 MateriŽle en emotionele opvoeding 32
1.6.1 MateriŽle opvoeding 32
1.6.2 Emotionele opvoeding 33
1.7 Geestelijke en sociale vorming van het kind 34
1.8 Samenvatting 38
1.9 Verwerkingsopdrachten 39

Hoofdstuk 2 De ouder en het kind 42
2.1 Inleiding 44
2.2 De opvoedingsrelatie 44
2.3 Ontwikkelingsfasen, -taken en opvoedingsopgaven 46
2.3.1 Baby/peutertijd (0 tot 2 jaar) 47
2.3.2 Peuter/kleutertijd (2 tot 4 jaar) 51
2.3.3 Basisschoolperiode (4 tot 12 jaar) 54
2.3.4 Adolescentieperiode (12 tot 18 jaar) 58
2.4 Seksualiteit in de opvoeding 61
2.5 Communicatiepatronen in het gezin: onderhandelings- en bevelshuishouden 64
2.5.1 Bevelshuishouden 64
2.5.2 Onderhandelingshuishouden 66
2.6 Persoonlijkheid van de ouder 68
2.6.1 Draagkracht en draaglast van de ouder 69
2.7 Samenvatting 71
2.8 Verwerkingsopdrachten 72

Hoofdstuk 3 Het opvoedproces 74
3.1 Inleiding 76
3.2 Het socialisatieproces 76
3.3 De verschillende opvoedingsmilieus 78
3.3.1 Het gezin 78
3.3.2 De school 80
3.3.3 De maatschappij 81
3.3.4 De invloed van technologische ontwikkelingen binnen de opvoedingsmilieus 82
3.4 Gezinssamenstelling 86
3.5 Gezinstypen 87
3.5.1 Loszandgezin 88
3.5.2 Kluwengezin 89
3.5.3 Half-open/half-gesloten gezin 90
3.6 Opvoedingsstijlen 91
3.6.1 De autoritaire opvoedingsstijl 92
3.6.2 De autoritatieve of democratische opvoedingsstijl 94
3.6.3 De toegeeflijke of permissieve opvoedingsstijl 95
3.6.4 De verwaarlozende opvoedingsstijl 97
3.7 Ouderlijk gezag versus opvoedingsmacht 98
3.8 Samenvatting 100
3.9 Verwerkingsopdrachten 101

Hoofdstuk 4 Problemen in de opvoeding 104
4.1 Inleiding 106
4.2 Problematische opvoedingssituatie 106
4.3 Invloed van ingrijpende gebeurtenissen in het leven van het kind 108
4.4 Kindermishandeling 111
4.4.1 Psychische mishandeling en verwaarlozing 112
4.4.2 Fysieke mishandeling en verwaarlozing 113
4.4.3 Münchhausen by proxy syndroom 114
4.4.4 Seksuele kindermishandeling 115
4.5 Beschermende en bedreigende factoren 116
4.5.1 De kenmerken in het model beschermende en bedreigende factoren 118
4.6 Signalering van een problematische opvoedingssituatie 120
4.7 Samenvatting 121
4.8 Verwerkingsopdrachten 122
Bijlage: Signaleringslijst voor het herkennen van kindermishandeling 126

Hoofdstuk 5 Hulpverlening bij opvoedingsproblemen 130
5.1 Inleiding 132
5.2 Jeugdhulpverlening en de rechten van het kind 132
5.3 Hulpverlening in de ambulante begeleiding 133
5.4 Hulpverlening in de semiresidentiŽle instelling 138
5.5 Hulpverlening in de residentiŽle instelling 139
5.6 Samenvatting 140
5.7 Verwerkingsopdrachten 141

Deel 2 De pedagogische benadering 144

Hoofdstuk 6 Ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek 148
6.1 Inleiding 150
6.2 Het Empirisme en Rationalisme in de zeventiende eeuw 150
6.3 De Verlichting in de achttiende eeuw 151
6.4 Pedagogiek in de negentiende eeuw 152
6.4.1 De Romantiek 152
6.4.2 De Reformpedagogiek 153
6.5 Pedagogiek als academische wetenschap in Nederland 154
6.6 Pedagogische stromingen in de twintigste eeuw 156
6.6.1 De geesteswetenschappelijke of personalistische pedagogiek 156
6.6.2 De empirisch-analytische pedagogiek 160
6.7 Samenvatting 161
6.8 Verwerkingsopdrachten 163

Hoofdstuk 7 Pedagogiek en psychologie 166
7.1 Inleiding 168
7.2 De relatie tussen pedagogiek en ontwikkelingspsychologie 168
7.3 De behavioristische benadering in de pedagogiek 173
7.3.1 Toepassing van de klassieke conditionering in de pedagogiek 174
7.3.2 Toepassing van de operante conditionering in de pedagogiek 176
7.4 De cognitieve leertheoretische benadering in de pedagogiek 177
7.4.1 De sociaal-cognitieve leertheorie 178
7.5 Samenvatting 180
7.6 Verwerkingsopdrachten 181

Hoofdstuk 8 De humanistische benadering 184
8.1 Inleiding 186
8.2 De humanistische psychologie 186
8.3 Verklaring van de basisbehoeften 187
8.4 Zelfverwerkelijking/zelfactualisatie 189
8.5 Samenvatting 191
8.6 Verwerkingsopdrachten 192

Hoofdstuk 9 Pedagogiek en sociologie 196
9.1 Inleiding 198
9.2 Pedagogiek vanuit sociologisch perspectief 198
9.3 Culturele beleving van de opvoeding in sociologisch perspectief 203
9.4 Samenvatting 204
9.5 Verwerkingsopdrachten 205

Hoofdstuk 10 De systeemtheoretische benadering in relatie tot de pedagogiek 208
10.1 Inleiding 210
10.2 De systeemtheoretische benadering 210
10.2.1 De structuurgerichte systeembenadering 213
10.2.2 De communicatiegerichte systeembenadering 215
10.3 Samenvatting 217
10.4 Verwerkingsopdrachten 218

Register 220

Deel 3 Extra lesmateriaal op de website
www.inleidingindepedagogiek.vangorcum.nl
Voorwoord 9
Leeswijzer 11

Deel 1 De opvoedkundige benadering 12

Hoofdstuk 1 Het begrip opvoeding 14
1.1 Inleiding 16
1.2 Beschrijving van het begrip pedagogiek 16
1.3 De vier basisdimensies van opvoeden 17
1.3.1 Ondersteuning bieden 18
1.3.2 Instructie geven 21
1.3.3 Controle uitoefenen 23
1.3.4 Grenzen stellen 26
1.4 Pedagogische opvoedingsdoelen 28
1.5 Opvoeden als circulair proces 30
1.6 MateriŽle en emotionele opvoeding 32
1.6.1 MateriŽle opvoeding 32
1.6.2 Emotionele opvoeding 33
1.7 Geestelijke en sociale vorming van het kind 34
1.8 Samenvatting 38
1.9 Verwerkingsopdrachten 39

Hoofdstuk 2 De ouder en het kind 42
2.1 Inleiding 44
2.2 De opvoedingsrelatie 44
2.3 Ontwikkelingsfasen, -taken en opvoedingsopgaven 46
2.3.1 Baby/peutertijd (0 tot 2 jaar) 47
2.3.2 Peuter/kleutertijd (2 tot 4 jaar) 51
2.3.3 Basisschoolperiode (4 tot 12 jaar) 54
2.3.4 Adolescentieperiode (12 tot 18 jaar) 58
2.4 Seksualiteit in de opvoeding 61
2.5 Communicatiepatronen in het gezin: onderhandelings- en bevelshuishouden 64
2.5.1 Bevelshuishouden 64
2.5.2 Onderhandelingshuishouden 66
2.6 Persoonlijkheid van de ouder 68
2.6.1 Draagkracht en draaglast van de ouder 69
2.7 Samenvatting 71
2.8 Verwerkingsopdrachten 72

Hoofdstuk 3 Het opvoedproces 74
3.1 Inleiding 76
3.2 Het socialisatieproces 76
3.3 De verschillende opvoedingsmilieus 78
3.3.1 Het gezin 78
3.3.2 De school 80
3.3.3 De maatschappij 81
3.3.4 De invloed van technologische ontwikkelingen binnen de opvoedingsmilieus 82
3.4 Gezinssamenstelling 86
3.5 Gezinstypen 87
3.5.1 Loszandgezin 88
3.5.2 Kluwengezin 89
3.5.3 Half-open/half-gesloten gezin 90
3.6 Opvoedingsstijlen 91
3.6.1 De autoritaire opvoedingsstijl 92
3.6.2 De autoritatieve of democratische opvoedingsstijl 94
3.6.3 De toegeeflijke of permissieve opvoedingsstijl 95
3.6.4 De verwaarlozende opvoedingsstijl 97
3.7 Ouderlijk gezag versus opvoedingsmacht 98
3.8 Samenvatting 100
3.9 Verwerkingsopdrachten 101

Hoofdstuk 4 Problemen in de opvoeding 104
4.1 Inleiding 106
4.2 Problematische opvoedingssituatie 106
4.3 Invloed van ingrijpende gebeurtenissen in het leven van het kind 108
4.4 Kindermishandeling 111
4.4.1 Psychische mishandeling en verwaarlozing 112
4.4.2 Fysieke mishandeling en verwaarlozing 113
4.4.3 Münchhausen by proxy syndroom 114
4.4.4 Seksuele kindermishandeling 115
4.5 Beschermende en bedreigende factoren 116
4.5.1 De kenmerken in het model beschermende en bedreigende factoren 118
4.6 Signalering van een problematische opvoedingssituatie 120
4.7 Samenvatting 121
4.8 Verwerkingsopdrachten 122
Bijlage: Signaleringslijst voor het herkennen van kindermishandeling 126

Hoofdstuk 5 Hulpverlening bij opvoedingsproblemen 130
5.1 Inleiding 132
5.2 Jeugdhulpverlening en de rechten van het kind 132
5.3 Hulpverlening in de ambulante begeleiding 133
5.4 Hulpverlening in de semiresidentiŽle instelling 138
5.5 Hulpverlening in de residentiŽle instelling 139
5.6 Samenvatting 140
5.7 Verwerkingsopdrachten 141

Deel 2 De pedagogische benadering 144

Hoofdstuk 6 Ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek 148
6.1 Inleiding 150
6.2 Het Empirisme en Rationalisme in de zeventiende eeuw 150
6.3 De Verlichting in de achttiende eeuw 151
6.4 Pedagogiek in de negentiende eeuw 152
6.4.1 De Romantiek 152
6.4.2 De Reformpedagogiek 153
6.5 Pedagogiek als academische wetenschap in Nederland 154
6.6 Pedagogische stromingen in de twintigste eeuw 156
6.6.1 De geesteswetenschappelijke of personalistische pedagogiek 156
6.6.2 De empirisch-analytische pedagogiek 160
6.7 Samenvatting 161
6.8 Verwerkingsopdrachten 163

Hoofdstuk 7 Pedagogiek en psychologie 166
7.1 Inleiding 168
7.2 De relatie tussen pedagogiek en ontwikkelingspsychologie 168
7.3 De behavioristische benadering in de pedagogiek 173
7.3.1 Toepassing van de klassieke conditionering in de pedagogiek 174
7.3.2 Toepassing van de operante conditionering in de pedagogiek 176
7.4 De cognitieve leertheoretische benadering in de pedagogiek 177
7.4.1 De sociaal-cognitieve leertheorie 178
7.5 Samenvatting 180
7.6 Verwerkingsopdrachten 181

Hoofdstuk 8 De humanistische benadering 184
8.1 Inleiding 186
8.2 De humanistische psychologie 186
8.3 Verklaring van de basisbehoeften 187
8.4 Zelfverwerkelijking/zelfactualisatie 189
8.5 Samenvatting 191
8.6 Verwerkingsopdrachten 192

Hoofdstuk 9 Pedagogiek en sociologie 196
9.1 Inleiding 198
9.2 Pedagogiek vanuit sociologisch perspectief 198
9.3 Culturele beleving van de opvoeding in sociologisch perspectief 203
9.4 Samenvatting 204
9.5 Verwerkingsopdrachten 205

Hoofdstuk 10 De systeemtheoretische benadering in relatie tot de pedagogiek 208
10.1 Inleiding 210
10.2 De systeemtheoretische benadering 210
10.2.1 De structuurgerichte systeembenadering 213
10.2.2 De communicatiegerichte systeembenadering 215
10.3 Samenvatting 217
10.4 Verwerkingsopdrachten 218

Register 220

Deel 3
Extra lesmateriaal op de website www.inleidingindepedagogiek.vangorcum.nl

 

Recensie toevoegen
Er zijn nog geen recensies voor dit boek.

Beoordeling
Naam *
E-mailadres *   (wordt niet op de site getoond)
Titel *
Recensie *

(max. 1000 tekens)
* verplichte velden

2
1
Terug   Home  
   
 

Trefwoord


Pabo, Pedagogiek



Aanraders


James T. Webb, Edward R. Amend, Janet L. Gore, Arlene R. DeVries : De begeleiding van hoogbegaafde kinderen

 : Tijdschrift Pedagogiek

Reenders R., Spijker  W. : Spelend leren, leren spelen. Werkboek

Saskia Bruyn : Onderpresteren op de basisschool