Cultuur | Historie > Geschiedenis

Een economische geschiedenis van Groningen
Stad en Lande, 1200 - 1575





Auteur(s)    Jeroen Benders
Jaar    2011
Druk    1
Aantal pagina's    500
ISBN    9789023247760
Afbeelding    in hoge resolutie
   Informatie over digitaal lezen
Onze prijs: €35,50
Leverbaar: Direct
Bestel
Beschrijving
Inhoudsopgave
Recensies

Hoe functioneerde de economie van Stad en Ommelanden in de late Middeleeuwen en vroege Nieuwe Tijd? Dit boek gaat in op de landbouw, de ‘industrie’ en de handel in Groningen tussen circa 1200 en 1575. De Groninger economie van die tijd draaide om graan, vette waar (boter, kaas en spek), paarden en ossen, en de bouwnijverheid met haar steenbakkerijen en kalkbranderijen. De stad Groningen was de spil van de Groninger economie. Hét strijdpunt tussen Stad en Ommelanden vormde de stapel. Dit was de verplichting die Groningen het platteland oplegde om handelswaar eerst op zijn markt te koop aan te bieden. Appingedam in het bijzonder verzette zich krachtig tegen de hegemonie van de ‘reus’ Groningen. In het boek wordt veel aandacht besteed aan de hoofdrolspelers in de economie: boeren, kooplieden, schippers en ambachtslieden.



De economische geschiedenis van Groningen
Stad en Lande 1200-1575

1 Inleiding
1.1 Bevolkingsomvang
1.2 Tijdsafbakening
1.3 Bronnen en archivering
1.3.1 Keurboeken
1.3.2 Kronieken
1.3.3 Namenlijsten
1.4 Vakliteratuur
1.5 Indeling


2 Graan: brood en bier

2.1 Ommelanden
2.1.1 De 13de eeuw
2.1.2 De verdragen van 1473 en 1482 tussen Ommelanden en Stad
2.1.3 Grondbezit en graanbouw: de kloosters
2.1.3.1 Benedictijnen: Feldwerd en Selwerd
2.1.3.2 Cisterciënzers: Essen
2.1.3.3 Johannieters: Warffum, Wijtwerd, Oosterwierum
2.1.4 Grondbezit van hoofdelingen en eigenerfden
2.1.5 Molens
2.1.6 Kloosterbier
2.1.7 Importbier als pacht in natura
2.1.8 Bieraccijnzen
2.1.9 Herbergen

2.2 Graanimport
2.2.1 Drenthe
2.2.2 Westfalen en Eemsland
2.2.3 Hamburg en Bremen
2.2.4 Oostzeegebied

2.3 Stad Groningen
2.3.1 Kloosterhuizen (‘refugia’)
2.3.2 Molens
2.3.3 Broodbakkerij
2.3.4 Brouwerij
2.3.5 Importbier
2.3.6 Tapaccijns op Hamburger en Groninger bier

2.4 Appingedam
2.4.1 Kloosterhuizen (‘refugia’)
2.4.2 De graaninventarisatie van 1574
2.4.3 Molens
2.4.4 Broodbakkerij
2.4.5 Brouwerij en importbier

2.5 Samenvatting


3 Vette waar: zuivel, spek en zout

3.1 Ommelanden
3.1.1 Prijzen van koeien
3.1.2 Omvang van de melkveestapel
3.1.3 Melkgift en zuivelproductie: Vierhuizen, 1594
3.1.4 Zuivel en toverij
3.1.5 ‘Pachtzuivel’
3.1.6 Zuivelbehoefte en zuivelhandel: kloosters
3.1.7 Zout

3.2 Stad Groningen
3.2.1 De waag
3.2.2 De accijns op de vette waar (‘botertol’)
3.2.3 Uitvoer van vette waar
3.2.4 Zout

3.3 Appingedam
3.3.1 Handel en markten
3.3.2 De waag
3.3.3 Wagen over de Eems: Emden en Leer
3.3.4 Uitvoer van vette waar: Eemsland en Oldenburgerland
3.3.5 Vette waarboekhoudingen uit de 16de eeuw
3.3.6 Kooplieden in vette waar, hun leveranciers en afnemers
3.3.6.1 Derk en Klaas ten Buur en Focke Tjackens
3.3.6.2 Johan en Borchard Mudder
3.3.6.3 Reiner en Berend Reiners
3.3.6.4 Sebastiaan Wabbens
3.3.6.5 Johan Kuper, Aapke (II) Fockens en Laurens Niman (Nigeman)
3.3.6.6 Boye en Hayke Edsens
3.3.6.7 Johan Hendriks, Johan Toppen, Albert Hermens, Oltger Helmichs, Rotger Rotgers
3.3.7 Koopvrouwen
3.3.8 Kooplieden in vette waar in het stadsbestuur
3.3.9 Een nieuw centrum van handel en scheepvaart: Farmsum
3.3.10 Zout

3.4 Samenvatting


4 Fokkerij en vetweiderij: paarden en ossen

4.1 Stad en Ommelanden
4.1.1 De 13de eeuw
4.1.2 Weidegebieden
4.1.3 Buiten het Gorecht: de paardenmarkt van Zuidlaren
4.1.4 Over de Lauwers: de paardenmarkt van Kollum
4.1.5 Handelaren in soorten en maten
4.1.6 Kloosters: de abdij Selwerd rond 1560
4.1.7 Leerbewerking in de stad: Groningen en Appingedam

4.2 Het ‘buitenland’
4.2.1 Gelre en Overijssel
4.2.2 Westfalen en het Rijnland
4.2.3 Duitse middengebergte
4.2.4 Holland, Zeeland en Brabant
4.2.5 Oost-Friesland
4.2.6 Noord-Duitsland en Denemarken

4.3 Samenvatting


5 Bouwen en wonen: hout en steen

5.1 Hout
5.1.1 Herkomst
5.1.1.1 Bremen en Hamburg
5.1.1.2 Noorwegen en het Oostzeegebied
5.1.1.3 Westfalen
5.1.1.4 Drenthe
5.1.1.5 Bos in Groningerland
5.1.1.6 De versterking van het huis te Wedde, 1530
5.1.2 Houtnijverheid
5.1.2.1 Stad Groningen
5.1.2.2 Scheepsbouw in de stad Groningen
5.1.2.3 Appingedam
5.1.2.4 Ommelanden

5.2 Natuursteen
5.2.1 Tufsteen
5.2.2 Zand- en hardsteen
5.2.3 Leisteen

5.3 Baksteen
5.3.1 Steenbakkerij
5.3.1.1 Kerken
5.3.1.2 Kloosters
5.3. 1.3 Stad Groningen
5.3.1.4 Stadspatriciaat en hoofdelingen
5.3.2 Pannen- en pottenbakkerij
5.3.2.1 Stad Groningen
5.3.2.2 Appingedam
5.3 3 Schelpkalkbranderij
5.3.3.1 Ommelanden
5.3.3.2 Stad Groningen
5.3.3.3 Appingedam
5.3.4 Excurs: glas

5.4 Samenvatting

6 Conclusie

7 Bijlagen

7.1 Groninger graanprijzen, 1489-1570
7.2 Jaarmarktenkalender Groningen en Drenthe plus Kollum
7.3 Jaarmarktenkalender Oost-Friesland, Eemsland en Oldenburgerland


8 Gebruikte afkortingen


9 Geraadpleegde bronuitgaven en literatuur


10 Registers

10.1 Topografisch register
10.2 Personenregister
10.3 Zakenregister

 

Recensie toevoegen
Er zijn nog geen recensies voor dit boek.

Beoordeling
Naam *
E-mailadres *   (wordt niet op de site getoond)
Titel *
Recensie *

(max. 1000 tekens)
* verplichte velden

2
1
Terug   Home