Grafisch bedrijfUitgeverij
 

Theologie > Theologie

Maria (4432)
Inleiding tot de katholieke leer over de moeder van de Verlosser

Auteur(s)    Jan Hendriks
Jaar    2008
Druk    1
Aantal pagina's    176
ISBN    9789023244707




Prijs   € 20,00
  Bestel  
Leverbaar   Direct
inhoudsopgave
Maria, de nederige dienstmaagd uit Nazaret, is door Gods uitverkiezing en haar ‘fiat’ de moeder van de Verlosser geworden en daarmee de moeder van de Kerk. Op het kruis heeft Jezus dat moederschap van de Kerk bevestigd, toen Hij de geliefde leerling aan haar toevertrouwde: ‘Zie daar, uw zoon’, en de leerling vroeg haar met liefde en respect te omringen: ‘Zie daar, uw moeder’ (Jo. 19, 26). Sindsdien wordt Maria met een bijzondere verering door de Kerk begroet en zijn de woorden van Maria’s lofzang steeds weer wáár gebleken: ‘Alle geslachten zullen mij zalig prijzen’ (Lc. 1, 48).

De huidige tijd wordt gekenmerkt door een grote aandacht voor Maria, zodat men wel van het ‘Mariale tijdperk’ spreekt. Regelmatig wordt melding gemaakt van verschijningen, boodschappen en visioenen. Bedevaartplaatsen - waarvan verschillende door de Kerk zijn erkend en een plaats hebben gekregen in haar liturgie - trekken vele gelovigen.
In dit klimaat moet eens te meer waarde worden gehecht aan de studie van de leer over Maria, aan een evenwichtige en min of meer ‘complete’ Mariologie, die uitgaat van de heilige Schrift, het dogma, de leer van het tweede Vaticaans concilie, de kerkvaders en de mening van de theologen, vooral de heiligen en kerkleraren onder hen.
Dit boek wil daarom zo’n inleiding geven tot het theologisch denken over de moeder Gods Maria, en daarmee allen ondersteunen die op welke wijze dan ook geroepen zijn om andere gelovigen de weg te wijzen ‘naar Jezus door Maria’.

Mgr. drs. A.H. van Luyn sdb (*1935), Bisschop van Rotterdam, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie en President van Commissie van Bisschoppen van de Europese gemeenschap (COMECE), schreef in zijn voorwoord onder meer:
‘In zijn boek Maria neemt de auteur, Mgr. dr. Jan Hendriks, de lezer mee op een boeiende tocht door de heilsgeschiedenis, om de unieke plaats van Maria, de moeder van de Heer, te verduidelijken en te laten zien hoe in de loop der eeuwen de leer van de Kerk over de Heilige Maagd zich heeft ontwikkeld’.

Mgr. dr. Jan Hendriks (*1954), priester van het bisdom Rotterdam is rector van De Tiltenberg, het groot-seminarie en centrum van opleidingen van het bisdom Haarlem. Hij is docent aan verschillende opleidingen, consultor van de Congregatie voor de clerus en auteur van verschillende boeken op het terrein van het canoniek recht, het tweede Vaticaans concilie en de recente kerkelijke documenten. Over Maria schreef hij eerder Maria, onze moeder (Brugge, Oegstgeest, 1997).



Maria

Voorwoord
Inleiding

Deel I Maria in de Heilige Schrift

1 Maria en het Oude Testament. De betekenis van maagdelijkheid en moederschap in de Heilige Schrift

2 Overzicht van de nieuwtestamentische teksten over Maria
a Corpus Paulinum
b Marcus
c Matteüs
d Lucas-evangelie en Handelingen van de apostelen
e Johannes
f Apocalyps
g Begin van Mariaverering in de Schrift

3 Maria, dochter van Sion

4 Maria, moeder van de Messias, moeder van de Heer
Corollarium

5 Maria, moeder van de kerk

6 Maria, maagd

7 De begenadigde: Maria als teken van de voltooiing

8 De lofzang van Maria: het Magnificat


Deel II Maria in het geloof van de kerk

Inleiding

1 De oudste teksten

2 Maria als de nieuwe Eva

3 De maagdelijkheid van Maria
a Het leergezag over de maagdelijkheid van Maria
b Betekenis en geschiedenis van de leer over de maagdelijkheid van Maria
- Virginitas ante partum
- Virginitas in partu
- Virginitas post partum
Besluit

4 Maria, de moeder van God
a Maria’s moederschap bij de vaders
b De dogmatische definitie door het concilie van Efese
c Bespreking van enkele kritische reacties op het dogma

5 De Onbevlekte Ontvangenis en de zondeloosheid van Maria
a De Onbevlekte Ontvangenis
b De zondeloosheid van Maria

6 De Tenhemelopneming van Maria
a Geschiedenis van het dogma
b De betekenis van het dogma
- Het dogma
- Fundament van het dogma
- Geestelijke betekenis
c Is Maria gestorven?
d Maria koningin van hemel en aarde

7 Moeder en beeld van de kerk

8 Maria’s medewerking aan onze verlossing
a Medeverlosseres
- Gebruik van de titel door het leergezag
- Herkomst en verbreiding van de titel
- Betekenis
b Middelares
- Geschiedenis van deze titel
- Betekenis van deze titel
c Voorspreekster
d Een nieuw dogma?

9 Andere Mariale titels vooral in de litanie van Loreto


Deel III Maria in het leven van de kerk

1 Maria in de liturgie van de kerk 119
De algemene kalender 119
a Kerstoctaaf, feest van de heilige familie, Jezus, Maria en Jozef (zondag onder het octaaf van kerstmis) en hoogfeest van Maria, moeder van God (1 januari)
b Feest van de opdracht van de Heer in de tempel (Maria lichtmis, 2 februari)
c Gedachtenis van O.L. Vrouw van Lourdes (11 februari)
d Hoogfeest van de aankondiging van de Heer (Maria boodschap, 25 maart)
e Gedachtenis van de Heilige Maagd Maria van Fatima (13 mei)
f Feest van het bezoek van de Heilige Maagd Maria aan Elisabeth (31 mei)
g Gedachtenis van het Onbevlekt Hart van Maria (zaterdag na het Hoogfeest van het H. Hart van Jezus)
h Onze Lieve Vrouw van de berg Carmel
i Gedachtenis van de kerkwijding van de basiliek van Maria de Meerdere (5 augustus)
j Hoogfeest van Maria Tenhemelopneming (15 augustus)
k Gedachtenis van de Heilige Maagd Maria, koningin (22 augustus)
l Feest van Maria geboorte (8 september)
m Gedachtenis van de heilige naam van Maria (12 september)
n Gedachtenis van O.L. Vrouw van Smarten (15 september)
o Gedachtenis van de Heilige Maagd Maria van de Rozenkrans (7 oktober)
p Gedachtenis van de opdracht van de Heilige Maagd Maria (21 november)
q Hoogfeest van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria (8 december)
r Gedachtenis van de Heilige Maagd Maria van Guadalupe (12 december)
s Gedachtenis van Maria op zaterdag
t De advent als Mariale liturgische tijd
Particuliere feesten en gedachtenissen van Nederland in het Maria-missaal
Mariafeesten eigen aan religieuze instituten

2 Mariale devoties
a Het rozenkransgebed
b ‘Engel des Heren’ en ‘Regina Caeli’
c Scapulier en Mariamedailles
d Toewijding aan Maria
e Akathistos-hymne

3 Verschijningen van Maria
a Privéopenbaringen
b Visioenen en verschijningen
c Goedkeuring van verschijningen

Algemeen besluit

Literatuur
a Bronnen
Kerkelijke documenten
- Pauselijke en conciliedocumenten
- Documenten van Romeinse congregaties
Oecumenische teksten
Overige teksten
Bronnenuitgaven
b Werken
Algemeen
Mariologie

Afkortingen

Trefwoordenregister
 


1 Terug   Home  
   
 

Trefwoord


Religie en Cultuur



Aanraders


Justin Kroesen, Yme Kuiper, Pieter Nanninga (red.) : Religie en cultuur in hedendaags Nederland

Jan Hendriks : Maria

Winden van J.C.M. ofm  ingeleid door A.H. Smits ofm : Bonaventura

Justin Kroesen en Regnerus Steensma (red.) : De Groninger cultuurschat

Winden J.C.M. van (vert.) : Bonaventura